تجربه سوریه؛ چرا اسنپبک تهدید واقعی برای اقتصاد ایران نیست
به گزارش فوت و فن ساختمان به نقل از خبرگزاری مهر، تحلیلگران بر این باورند که هرگونه بهبود ظاهری در وضعیت سوریه پس از رفع تحریمها، با فعالسازی مکانیسم ماشه (اسنپبک) علیه ایران، پیامدهای منفی به همراه خواهد داشت.
پس از رفع تحریمها علیه سوریه، برخی رسانههای خارجی و تحلیلگران، بهبود فوری شرایط زندگی مردم این کشور را پیشبینی کرده بودند. با این حال، بررسیهای میدانی و دادههای اقتصادی خلاف این انتظار را نشان میدهد. به عنوان مثال، قیمت کالاهای اساسی نظیر نان، برنج، شکر و روغن بین ۶۰ تا ۷۵ درصد افزایش یافته است. همزمان، افزایش چشمگیری در قیمت سوخت و هزینههای حملونقل نیز مشاهده شده است، در حالی که درآمد ماهانه کارگران و کارمندان کاهش یافته و قدرت خرید خانوارها به شدت تضعیف شده است.
برای درک بهتر این موضوع، مقایسهای بین شرایط قبل و بعد از رفع تحریمها ضروری است. به عنوان مثال، قیمت یک قرص نان از ۱۸۰۰ لیره به ۴۰۰۰ لیره افزایش یافته است. قیمت بنزین نیز از ۹ هزار لیره به حدود ۱۳ هزار لیره رسیده است. در بازار مسکن نیز، با وجود رکود شدید، قیمتها همچنان بالاست و در برخی مناطق دمشق، قیمتها از ۳۰۰ میلیون لیره قبل از تحریمها به ۵۰۰ میلیون لیره کنونی افزایش یافته است.
بنابراین، به وضوح مشخص است که رفع تحریمها نه تنها تأثیر مثبتی نداشته، بلکه شرایط زندگی مردم را دشوارتر کرده است. تجربه سوریه، نمونهای آشکار از این واقعیت است که رفع تحریمها به تنهایی نمیتواند منجر به بهبود شرایط اقتصادی شود و عوامل دیگری نیز در این زمینه دخیل هستند.
این تجربه، درک عمیقی از تأثیر تحریمها و پیامدهای آن بر کشورها ارائه میدهد. با این حال، در مورد ایران، تحلیلها باید با دقت بیشتری صورت گیرد. فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهایی که هر از چند گاه در رسانههای خارجی مطرح میشود، لزوماً اثر اقتصادی مستقیمی بر کشور ندارد. به نظر میرسد که بخش عمده این اخبار، بیشتر جنبه عملیات روانی و رسانهای دارد تا تهدید واقعی اقتصادی. هدف اصلی از انتشار چنین اخبار و گمانهزنیهایی، ایجاد فشار روانی و متشنج کردن فضای جامعه است و الزاماً منجر به اعمال محدودیتهای اقتصادی بیشتر بر ایران نمیشود.
اقتصاد ایران در طول سالهای متمادی، با وجود اعمال تحریمهای شدید، توانسته است خود را مقاوم و انعطافپذیر نشان دهد. صنایع، تولیدات داخلی و شبکههای اقتصادی کشور در سالهای گذشته نشان دادهاند که قادر به مدیریت بحرانها و شوکهای کوتاهمدت ناشی از تحریمها هستند. بنابراین، برخلاف آنچه برخی رسانهها تبلیغ میکنند، با فعال شدن اسنپبک و بازگشت تحریمها، نباید انتظار فروپاشی اقتصادی داشت. بلکه لازم است نسبت به این خبرسازیها و عملیات روانی، روشنگری لازم صورت گیرد تا واقعیت اقتصادی کشور تحتالشعاع قرار نگیرد.
تجربه سوریه، در کنار مقاومت اقتصادی ایران، نشان میدهد که رفع تحریمها به تنهایی نمیتواند به معنای رفاه واقعی باشد. فشار واقعی اقتصادی بیشتر تابع مدیریت داخلی و سیاستهای اقتصادی است تا تحریمها یا رفع آنها.
به عبارت دیگر، سیاستهای داخلی و مدیریت اقتصادی نقش تعیینکنندهتری در بهبود شرایط اقتصادی دارند. برای مثال، اگر دولت نتواند با فساد اقتصادی مقابله کند، یا سیاستهای مالی و پولی مناسبی را اتخاذ نکند، رفع تحریمها نیز نمیتواند به بهبود شرایط اقتصادی منجر شود.
تحولات سوریه و تجربه ایران به روشنی نشان میدهد که تحلیلهای سادهانگارانه رسانههای خارجی درباره آثار تحریم و اسنپبک، نمیتواند معیار مناسبی برای ارزیابی وضعیت اقتصادی کشورها باشد. توجه به دادههای واقعی و مدیریت داخلی، کلید درک درست از شرایط اقتصادی است.
با توجه به این نکات، ضروری است که تحلیلگران و سیاستگذاران، در ارزیابی تأثیر تحریمها و رفع آنها، به عوامل داخلی و سیاستهای اقتصادی کشورها توجه ویژهای داشته باشند. در غیر این صورت، ممکن است به نتایج نادرستی دست یابند که منجر به اتخاذ تصمیمات اشتباه شود.
علاوه بر این، لازم است که رسانهها نیز در انتشار اخبار مربوط به تحریمها و رفع آنها، دقت بیشتری به خرج دهند و از انتشار اخبار نادرست یا گمراهکننده خودداری کنند. انتشار اخبار نادرست میتواند منجر به ایجاد نگرانی و اضطراب در جامعه شود و به اقتصاد کشور آسیب برساند.
در نهایت، میتوان گفت که تحریمها و رفع آنها، تنها یکی از عوامل مؤثر بر اقتصاد کشورها هستند و عوامل دیگری نیز در این زمینه نقش دارند. برای بهبود شرایط اقتصادی، لازم است که به تمامی این عوامل توجه شود و سیاستهای مناسبی برای مدیریت آنها اتخاذ شود.
منبع: خبرگزاری مهر
