زمین هست، اما قفل شده؛ روایت تناقض دولت در حذف ماده ۵۰
به گزارش وبسایت فوت و فن ساختمان، بحران مسکن به یک دغدغه دائمی برای خانوادههای ایرانی تبدیل شده است. حذف ماده ۵۰ از برنامه هفتم توسعه، یک موضوع مهم را دوباره به صحنه کشانده است. مادهای که قرار بود با الحاق ۳۳۰ هزار هکتار زمین به محدوده سکونتی، انحصار زمین را بشکند، اکنون قربانی استدلالی شده است که کارشناسان آن را سیاسی میدانند.
بر اساس آمار رسمی وزارت راه و شهرسازی، بیش از ۶۰ هزار هکتار زمین دولتی در محدوده شهرها فریز شده و از چرخه بهرهبرداری خارج مانده است. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، پیشتر تاکید کرده بود که وجود زمین در محدوده شهرها نیست، اما زمین داریم، اما قفل شده است. بسیاری از کارشناسان میگویند مشکل کمبود زمین نیست، بلکه مقاومت در آزادسازی است.
حذف ماده ۵۰، امید به توزیع عادلانه زمین را متوقف کرده است. دولت وعده کنترل تورم مسکن را داده بود، اما تصمیم اخیرش به معنای بازگشت به همان منطق بازار است که در دهههای گذشته منجر به افزایش چند برابری نسبت زمین به کل هزینه ساخت شد. این سیاست نهتنها عرضه زمین را محدود میکند، بلکه پیام روشنی برای بازار دارد: سوداگران میتوانند همچنان تعیینکننده قیمت باشند.
وقتی توسعه افقی متوقف شود، مسیر شهرها تنها یک جهت دارد و آن هم عمودیسازی است. محدودیت زمین، خانوادهها را به آپارتمانهای کوچکتر و متراکمتر سوق داده است. در نتیجه، چهره شهرها زیر سایه برجسازیهای فشرده تغییر کرده و کیفیت زندگی در کلانشهرها رو به نزول گذاشته است.
تجربه مسکن مهر و نهضت ملی نشان داد که بدون آزادسازی زمین، هیچ عدالت سکونتیای شکل نخواهد گرفت. ماده ۵۰ دقیقاً بر همین اساس تدوین شده بود تا زمین، به جای تبدیل شدن به امتیاز، به ابزار تامین سرپناه برای طبقات پایین اجتماعی بازگردد.
حذف ماده ۵۰، نشانه عقبنشینی از سیاست زمینمحور و بیاعتنایی به وعده «مسکن مردمی» است. کارشناسان معتقدند بازنگری در این تصمیم میتواند همزمان دو هدف را محقق کند: احیای عدالت فضایی و رونق تولید مسکن بدون فشار بر بودجه دولت.
در نهایت، ماجرای حذف ماده ۵۰ تنها یک اختلاف فنی در متن برنامه توسعه نیست؛ سنجهای است برای سنجش صداقت حاکمیت در عمل به شعار عدالتمحوری. اگر زمین ــ بهعنوان بنیادیترین مولفهی توسعهی شهری و توازن اجتماعی، همچنان در انحصار بوروکراسی و شرکتهای دولتی باقی بماند، شکاف میان برنامه و واقعیت هر روز عمیقتر خواهد شد.
منبع: خبر آنلاین
