صنعت خودرو، نیازمند نوآوری/ سایپا در پیچ تحول
به گزارش فوت و فن ساختمان به نقل از مهر، حسین درودیان، کارشناس مسائل اقتصادی، در گفتگویی پیرامون نیازهای اساسی صنعت خودروی کشور و ارزیابی عملکرد بخش خصوصی در این حوزه، به نکات کلیدی و چالشهای پیش روی خصوصیسازی در این صنعت اشاره کرد. وی با تأکید بر ضرورت نوآوری و تحول در صنعت خودرو، بر تعیین معیارهای مشخص برای سنجش عملکرد بخش خصوصی بهعنوان گامی حیاتی تأکید نمود. این معیارها، باید به طور دقیق، میزان موفقیت خصوصیسازی را در دستیابی به اهداف از پیش تعیینشده، مشخص سازند. درودیان در این زمینه، به مواردی مانند افزایش تیراژ تولید، تنوع محصولات، و بهبود کیفیت (با استفاده از نظرسنجی از مصرفکنندگان) اشاره کرد. وی بر این باور است که میزان واگذاری سهام و میزان بهرهمندی بخش خصوصی باید مستقیماً به تحقق این معیارها گره خورده باشد. به عبارتی، هرچه عملکرد بخش خصوصی در راستای این معیارها بهتر باشد، حمایتها و اختیارات بیشتری به آن اعطا خواهد شد.
در رابطه با خصوصیسازی سایپا و چالشهای پیش رو، درودیان به مسئلهی قیمتگذاری محصولات اشاره کرد. وی معتقد است که ساختار بوروکراتیک و پرهزینه صنعت خودرو، منجر به قیمتهای بالایی برای محصولات میشود که میتواند برای مصرفکنندگان نامطلوب باشد. این تناقض، بین نیاز به قیمتهای مناسب برای مصرفکنندگان و سوددهی شرکتهای خودروسازی، یکی از چالشهای اصلی در این زمینه است. وی بر ضرورت اصلاحات ساختاری برای حل این تناقض تأکید کرد، هرچند که چنین اصلاحاتی ممکن است از نظر اقتصادی و سیاسی با موانعی روبرو باشد.
نکتهی دیگر مطرح شده توسط این کارشناس اقتصادی، انگیزههای نوآورانه و تحولبخش افرادی است که مالکیت سایپا را به دست میگیرند. وی پرسشهای مهمی در این باره مطرح کرد: آیا این افراد انگیزههای لازم برای تحول در صنعت خودرو را دارند؟ آیا عملکرد آنها بر اساس معیارهای مشخصی سنجیده میشود؟ یا صرفاً یک واگذاری صوری انجام میشود بدون نظارت و ارزیابی دقیق پس از آن؟ این سوالات، اهمیت نظارت دقیق بر عملکرد بخش خصوصی در این حوزه را نمایان میسازد.
درودیان در پاسخ به این سؤال که آیا الگوی موفق خصوصیسازی در ایران وجود دارد که بتوان از آن در مورد سایپا الگوبرداری کرد، اذعان داشت که نمونههای موفق اندک است و اغلب موارد، خصوصیسازی به معنای واقعی کلمه نبوده و بخشهای خصوصی به بخشهای شبهدولتی واگذار شدهاند. وی خصوصیسازی در صنعت خودروسازی را به عنوان یکی از اولین تجربههای جدی خصوصیسازی در صنایع مهم کشور قلمداد میکند.
در مورد واگذاری شتابزدهی خودروسازیها به شبهدولتیها، درودیان به این نکته اشاره کرد که اگرچه این نهادها نسبت به دولت، حساسیت بیشتری به سوددهی شرکتها دارند (زیرا خودشان دارای بودجه و ساختار مالی مشخصی هستند)، اما به دلیل ساختار حاکمیتی خود، ممکن است از انجام اصلاحات اساسی در صنعت خودروی کشور خودداری کنند. به همین دلیل، وی پیشنهاد میکند که بر روی شناسایی کارآفرینان نوآور و خوشنیت تمرکز شود، افرادی که خارج از لابیها و مافیاهای موجود در این صنعت هستند. وی پیشنهاد یک دوره آزمایشی با سنجش عملکردی و براساس معیارهای مشخص را برای این افراد ارائه میدهد. این رویکرد، به کاهش ریسک و ارزیابی دقیق تواناییهای آنها کمک میکند.
درودیان در پایان، صنعت خودرو را به عنوان صنعتی منحصر به فرد و متفاوت از سایر صنایع منبع محور (مانند فولاد و پتروشیمی) معرفی کرد که محصولاتی صنعتی و مبتنی بر صنعت ساخت تولید میکند. وی بر اهمیت شناسایی و حمایت از عاملان تحولدهنده در این صنعت توسط مقامات سیاسی، به ویژه وزارت صنعت، تأکید کرد. این عاملان، که به گفتهی وی در سیستم موجود وجود دارند، نیاز به حمایت و پشتیبانی برای ایجاد تغییرات بنیادی در صنعت خودرو دارند.
منبع: مهر
