وبلاگ
روشهای تست کیفیت چسب سیلیکون و اسپری فوم ترکیبی
روشهای تست کیفیت چسب سیلیکون و اسپری فوم (پلیاورتان) بر اساس ویژگیهای عملکردی اصلی آنها تعیین میشود. چسب سیلیکون عمدتاً برای انعطافپذیری و آببندی و اسپری فوم برای عایقکاری و پرکنندگی تست میشوند.
۱. روشهای تست کیفیت چسب سیلیکون (Sealant)
تستهای سیلیکون بر اساس استانداردهای بینالمللی (مانند ASTM) انجام میشوند و روی خواص فیزیکی و شیمیایی ماده پس از پخت تمرکز دارند:
الف) خواص مکانیکی و انعطافپذیری
- مقاومت کششی و ازدیاد طول (Tensile Strength & Elongation):
- این تست میزان نیروی لازم برای پاره کردن نمونه و میزان کش آمدن آن تا نقطه پارگی را اندازهگیری میکند. کیفیت یک سیلیکون خوب با ازدیاد طول بالا (مثلاً بیش از $۵۰۰\%$) مشخص میشود که نشاندهنده توانایی آن در جذب حرکت درز است.
- بازیابی الاستیک (Elastic Recovery):
- در این تست، نمونه کشیده شده و سپس رها میشود. درصد بازگشت نمونه به طول اولیه نشاندهنده قابلیت ارتجاعی و انعطافپذیری بلندمدت آن است. سیلیکون باکیفیت باید بازیابی الاستیک بالایی داشته باشد.
- چسبندگی تحت خمش و کشش (Adhesion/Cohesion Test):
- نمونه سیلیکون را روی دو بلوک میچسبانند و سپس بلوکها را از هم جدا میکنند. شکست باید در داخل خود سیلیکون (شکست چسبندگی/Cohesion) رخ دهد، نه در سطح تماس با زیرلایه (شکست پیوستگی/Adhesion).
ب) مقاومت محیطی و شیمیایی
- تست مقاومت در برابر قارچ و کپک (Fungicide Resistance):
- این تست برای سیلیکونهای مخصوص حمام و آشپزخانه حیاتی است. نمونه در یک محیط مرطوب کشت میشود و میزان رشد کپک یا قارچ روی سطح آن بررسی میگردد.
- مقاومت در برابر UV و آب و هوا (Weathering Test):
- نمونهها را در معرض شرایط سخت آب و هوایی (نور شدید UV، رطوبت زیاد، تغییرات شدید دما) قرار میدهند و سپس از نظر ترکخوردگی، تغییر رنگ یا از دست دادن انعطافپذیری بررسی میکنند.
۲. روشهای تست کیفیت اسپری فوم (PU Foam)
تستهای فوم بر عایقکاری، ساختار سلولی و استحکام فشاری آن متمرکز هستند:
الف) خواص عایقکاری و ساختار سلولی
- ضریب انتقال حرارت (Thermal Conductivity – $\text{k} \text{/ U-value}$) یا مقدار $\text{R} \text{(R-value)}$:
- این مهمترین معیار کیفیت عایق است. هرچه ضریب $\text{k}$ (هدایت حرارتی) کمتر یا مقدار $\text{R}$ (مقاومت حرارتی) بیشتر باشد، فوم از نظر عایقکاری بهتر است. این تست با استفاده از ابزارهای تخصصی (مانند دستگاههای اندازهگیری شار گرما) انجام میشود.
- دانسیته (Density):
- جرم فوم خشک شده در واحد حجم اندازهگیری میشود (مثلاً کیلوگرم بر متر مکعب). دانسیته بالاتر معمولاً نشاندهنده فوم متراکمتر و مستحکمتر است.
- درصد سلول بسته (Closed-Cell Content):
- فومها به دو نوع سلول باز و بسته تقسیم میشوند. فومهای با سلول بسته که برای عایقکاری استفاده میشوند، باید درصد بالایی از سلولهای بسته داشته باشند، زیرا این سلولها مانع از نفوذ هوا و رطوبت میشوند.
- جذب آب و رطوبت (Water Absorption):
- میزان رطوبت جذب شده توسط نمونه فوم در شرایط استاندارد اندازهگیری میشود که برای فومهای عایقکاری حیاتی است.
ب) خواص مکانیکی و عملکردی
- تغییر ابعاد و انبساط پس از پخت (Dimensional Stability):
- فوم پس از پخت نباید دچار جمعشدگی (Shrinkage) یا انبساط بیش از حد شود. تست تغییر ابعاد نشان میدهد فوم در شرایط دمایی و رطوبتی مختلف چقدر پایداری دارد.
- استحکام فشاری (Compressive Strength):
- اندازهگیری نیروی لازم برای فشردهسازی نمونه فوم تا یک درصد مشخص. این مشخصه برای فومهایی که در معرض بارگذاری قرار میگیرند (مانند کفها) مهم است.
- زمان بدون چسبندگی (Tack-Free Time):
- اندازهگیری مدت زمانی که طول میکشد تا سطح فوم دیگر چسبناک نباشد و بتوان آن را برش داد یا لمس کرد.
۳. تستهای مشترک یا ترکیبی (درزگیر و فوم)
- قابلیت رنگپذیری (Paintability): برخی از فومها و سیلیکونها برای استفاده در نما نیاز به رنگآمیزی دارند. کیفیت محصول باید به گونهای باشد که رنگ را بپذیرد و رنگ با گذشت زمان پوسته نشود.
- سازگاری با مصالح ساختمانی (Compatibility): اطمینان از اینکه محصول روی مصالح مختلف (مانند آجر، بتن، گچ یا چوب) لکه ایجاد نمیکند یا باعث خوردگی آنها نمیشود.
- حجم خروجی (Yield): برای اسپری فوم بسیار حیاتی است و به معنای حجم نهایی فوم تولید شده از یک قوطی با حجم مشخص است. هرچه حجم خروجی بیشتر باشد، محصول از نظر اقتصادی بهصرفهتر است.
