فقط ۴۷۰۰ متقاضی موفق به دریافت تسهیلات نوسازی بافتهای فرسوده شدند
به گزارش فوت و فن ساختمان به نقل از مهر، عبدالرضا گلپایگانی، مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، در نشست خبری روز یکشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۲، از چالشهای جدی در تامین تسهیلات برای نوسازی بافتهای فرسوده کشور پرده برداشت. وی با اشاره به آمار ناامیدکننده اعطای تسهیلات، اذعان کرد که از ۲۸ هزار نفر معرفیشده برای دریافت تسهیلات در سال ۱۴۰۳، تنها ۴۷۰۰ نفر موفق به اخذ آن شدهاند. این رقم پایین، نشان از عدم تطابق منابع تخصیصیافته با نیاز واقعی این حوزه دارد.
گلپایگانی با تاکید بر اینکه میزان نوسازی مسکن در سالهای با آمار بالای پرداخت تسهیلات نیز کاهش چشمگیری داشته است، به تمرکز عمده منابع بانک مرکزی بر پروژههای نهضت ملی مسکن و طرحهای انبوهسازی اشاره کرد. این اولویتبندی، نیاز واقعی بافتهای فرسوده را به حاشیه رانده و مانع از پیشرفت قابلتوجه در این بخش شده است. وی ضمن اذعان به محدودیتهای جدی شبکه بانکی در پرداخت تسهیلات، از برنامههای جدید در قالب همکاری با صندوق ملی مسکن خبر داد. تشکیل صندوق بازآفرینی با اتکا به داراییهای شرکت بازآفرینی و تفاهمنامههای منعقدشده با صندوق ملی مسکن، به عنوان راهکاری برای تامین منابع مالی مورد نیاز پروژههای بافتهای فرسوده در نظر گرفته شده است.
مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، منابع داخلی شرکت را شامل املاکی دانست که از محل پروژههای مختلف در اختیار شرکت قرار دارد. این املاک به عنوان ابزاری برای نوسازی، بهسازی و احیای بافتهای فرسوده مورد استفاده قرار خواهند گرفت. گلپایگانی هدف این برنامه را تامین منابع کافی برای پرداخت تسهیلات به سازندگان، علیرغم محدودیتهای بانک مرکزی، اعلام کرد. مبلغ این تسهیلات در مراکز استانها حدود ۴۵۰ میلیون تومان و در شهرهای کوچک بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ میلیون تومان پیشبینی شده است. وی با اشاره به قانون جهش تولید مسکن و تعلق تسهیلات نهضت ملی به بافتهای فرسوده، از عدم موفقیت در اجرای کامل این بند قانونی ابراز تاسف کرد.
در ادامه این نشست، گلپایگانی به موضوع مرمت خانههای تاریخی اشاره کرد. وی گفت که در حال حاضر حدود ۵۹ خانه تاریخی در مالکیت شرکت بازآفرینی قرار دارد و تاکنون ۲۰ تا ۳۰ خانه مرمت شده و حدود ۱۰ خانه دیگر در حال مرمت هستند. هدف از این اقدام، ایجاد زنجیرهای کارآمد برای بهرهبرداری از این خانههای تاریخی با مشارکت بخش خصوصی و در راستای حفظ و احیای هویت معماری شهری است. این موضوع اهمیت توجه به جنبههای فرهنگی و تاریخی در کنار جنبههای اقتصادی و اجتماعی نوسازی بافتهای فرسوده را برجسته میکند.
وضعیت سکونتگاههای غیررسمی نیز از دیگر موضوعات مورد بحث در این نشست بود. گلپایگانی با اشاره به سکونت حدود ۳۴۰ هزار نفر در سکونتگاههای غیررسمی تهران، محلاتی همچون باغ آذری، دره فرحزاد، یافتآباد جنوبی، مینابی، اتابک، خاک سفید و اسلامآباد را نام برد. وی این جمعیت را معادل جمعیت یک شهر متوسط توصیف کرد. به گفته وی، به رسمیت شناختن حق سکونت، کلید اصلی ساماندهی این سکونتگاهها است. در گذشته سیاست تملک اراضی در دستور کار بوده است، اما پس از مطالعات کارشناسی، تصمیم بر به رسمیت شناختن سکونت و تقویت توانمندسازی ساکنان گرفته شد. این اقدام، منجر به تأمین سرانههای خدماتی، نوسازی مسکن و آزادسازی محدودههای واقع در حریم رودخانهها و بزرگراهها شده است. پروژههای اجرا شده در باغ آذری، نمونهای از این اقدامات است.
گلپایگانی همچنین به وضعیت سکونتگاههای غیررسمی در شهرهای اطراف تهران از جمله اسلامشهر، شهر قدس، ورامین، شهریار، پاکدشت و قرچک اشاره کرد و گفت که برنامههای ساماندهی در این مناطق نیز در حال پیگیری است. وی با اشاره به برآوردهای ملی، از زندگی حدود ۷ میلیون نفر در سکونتگاههای غیررسمی کشور خبر داد که معادل ۷ درصد جمعیت کشور است. این رقم در مقایسه با متوسط جهانی حدود ۱۵ درصد، نشان از وضعیت نسبتا مطلوبتر ایران در این زمینه دارد. وی با مقایسه شرایط حاشیهنشینی در ایران با کشورهای جهان سوم، به تفاوت معنادار و شرایط نامطلوب کمتر در ایران اشاره کرد.
در پایان، گلپایگانی از تدوین لایحه اعطای سند مالکیت به متصرفان اراضی دولتی خبر داد. این لایحه که پس از بررسیهای دقیق در وزارت راه و شهرسازی تدوین و در دولت تأیید شده است، به زودی برای تصویب به مجلس شورای اسلامی ارسال خواهد شد. این طرح که پیشتر به صورت آزمایشی در قانون بودجه به اجرا درآمده بود، امکان واگذاری زمینهای تصرفی به متصرفان واجد شرایط را فراهم میکند و میتواند تحولی اساسی در ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی کشور ایجاد کند. این طرح در صورت تصویب، میتواند گامی مهم در جهت حل مشکلات مسکن و ساماندهی بافتهای فرسوده و سکونتگاههای غیررسمی در ایران باشد.
منبع: مهر
