تنها ۵ درصد ساختوساز کشور با سازه فولادی انجام میشود
به گزارش فوت و فن ساختمان به نقل از خبرنگار مهر، مهرداد گلچینوفا، عضو انجمن سازههای فولادی، در نشست خبری روز دوشنبه (۷ مهر) با تأکید بر کیفیت بالای استانداردهای تولید فولاد در ایران در مقایسه با استانداردهای جهانی، به تشریح چالشها و فرصتهای این صنعت در کشور پرداخت.
گلچینوفا در ابتدای سخنان خود به جایگاه ممتاز امکانات و تجهیزات شرکتهای فولادی ایران اشاره کرد و تصریح نمود که این تجهیزات از نظر کیفی حتی از بسیاری از کشورهای پیشرو در این صنعت، از جمله چین، نیز برتر هستند. وی با اشاره به نقش محوری بخش خصوصی در رونق ساختوساز، خاطرنشان کرد که در حال حاضر، تنها حدود ۵ درصد از پروژههای مسکن و ساختمان در کشور با استفاده از سازههای فولادی انجام میشود و کارخانههای تولیدکننده سازههای فولادی نیز حداکثر با ۵۰ درصد ظرفیت خود فعالیت میکنند. این در حالی است که پیشبینی میشود این میزان در ماه آینده به ۳۰ درصد کاهش یابد، که نشاندهنده وجود چالشهای جدی در این بخش است.
عضو انجمن سازههای فولادی در ادامه به مشکلات ناشی از مصرف بالای آب در تولید بتن و همچنین طولانی بودن فرایند ساختوساز با استفاده از این ماده اشاره کرد. وی قطعی برق و کمبود گازوئیل را از دیگر موانع موجود بر سر راه تولیدکنندگان فولاد دانست که منجر به نصب موتور برق و در نتیجه، تأخیر در فرایند تولید میشود. با این حال، گلچینوفا تأکید کرد که تنها چالش اساسی در این بخش، محدودیتهای موجود در تولید ورقهای فولادی با ضخامتهای خاص است. وی توضیح داد که در بسیاری از پروژههای صنعتی، به ویژه پروژههایی که بر اساس طرحهای اروپایی یا چینی طراحی شدهاند، ضخامت ورقهای مورد نیاز در نقشهها به حدود ۱۲.۲ میلیمتر میرسد که این سایز در حال حاضر در ایران تولید نمیشود.
گلچینوفا در ادامه به این نکته اشاره کرد که در کشورهای صنعتی پیشرفته مانند کره، استفاده از ورقهای فولادی با ضخامتهای بالای ۶ میلیمتر بسیار رایج است، اما محدودیتهای تولید این ضخامتها در داخل کشور، مشکلاتی را در اجرای برخی پروژهها، به ویژه پروژههای مربوط به مخازن صنعتی، ایجاد کرده است. وی همچنین به موضوع پِرت ورقهای فولادی اشاره کرد و گفت که در کشور چین، ابعاد ورقها به گونهای طراحی و تولید میشود که کمترین میزان پرت را داشته باشد، در حالی که در ایران، علیرغم تلاشهای شرکت فولاد مبارکه برای بهینهسازی ابعاد، همچنان محدودیتهایی در اندازه و تنوع ورقها و پروفیلها وجود دارد. این محدودیتها میتوانند پرت ورق را در پروژههای صنعتی به حدود ۸ تا ۱۰ درصد و در برخی موارد حتی ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش دهند که تأثیر قابل توجهی بر هزینههای نهایی طرحها میگذارد.
با وجود این چالشها، گلچینوفا تأکید کرد که کیفیت تولیدات فولادی داخلی در سطحی است که میتواند با استانداردهای جهانی رقابت کرده و پاسخگوی نیاز بسیاری از صنایع بزرگ باشد. وی همچنین به اهمیت صنعت ساختمان در توسعه اقتصادی اشاره کرد و گفت که صنعت ساختمان یکی از ارکان اصلی پیشرفت هر کشوری است و انتخاب نوع سازه و مصالح در این صنعت، نقشی تعیینکننده در سرعت ساخت و حتی اقتصاد پروژهها دارد.
گلچینوفا با بیان اینکه فولاد به عنوان یک مصالح صنعتی با کنترل کیفی دقیق تولید میشود، اظهار داشت که امروزه در سراسر جهان از فولاد برای اجرای پروژههای بزرگ صنعتی، شهری و برجهای بلندمرتبه استفاده میشود. وی یادآور شد که نخستین آسمانخراشها در اواخر قرن نوزدهم با استفاده از فولاد ساخته شدند و این ماده توانسته معماری و شهرسازی مدرن را متحول کند.
عضو انجمن سازههای فولادی، اهمیت فولاد را نه تنها یک موضوع فنی، بلکه یک ضرورت ملی دانست. وی با تأکید بر مقاومت بسیار بالای فولاد و شکلپذیری قابل توجه آن، گفت که فولاد حتی در شرایط بحرانی مانند زلزله، امکان تغییر شکل بدون شکست ناگهانی را فراهم میکند و به همین دلیل، ساختمانهای فولادی در برابر نیروهای جانبی نسبت به سازههای بتنی مقاومتر هستند. وی افزود که فولاد توان تحمل بارهای سنگین و تغییرات ناگهانی بار را دارد و این امکان را فراهم میکند که ساختمانها بدون کاهش ایمنی، دهانههای بلندتر و فضاهای بزرگتر داشته باشند. به همین دلیل، استفاده از فولاد در پروژههای صنعتی، سالنهای بزرگ و برجهای مرتفع اهمیت حیاتی دارد.
گلچینوفا ترکیب استحکام بالا، شکلپذیری و ایمنی قابل اعتماد را از جمله ویژگیهایی دانست که سازههای فولادی را به انتخاب نخست در ساختمانهای بلندمرتبه و مناطق زلزلهخیز تبدیل کرده است. وی همچنین به سرعت بالای اجرای این سازهها نسبت به روشهای سنتی اشاره کرد و گفت که این ویژگی در شرایط فعلی کشور که زمان پروژه و نیروی انسانی اهمیت ویژهای دارد، یک مزیت بزرگ محسوب میشود.
وی توضیح داد که قطعات فلزی عمدتاً در کارخانههای مجهز و تحت کنترل کیفی دقیق تولید میشوند و سپس به محل پروژه انتقال یافته و با سرعت بالا مونتاژ میشوند. این فرایند نیاز به نیروی کار ماهر در محل پروژه را کاهش میدهد و زمان اجرای طرح را بهطور چشمگیری کم میکند. همچنین برخلاف بتن که برای عملآوری نیازمند شرایط خاص آبوهوایی است، قطعات فولادی بدون تأثیرپذیری از بارندگی، گرما یا سرما در محل نصب میشوند.
گلچینوفا کاهش زمان ساخت را منجر به صرفهجویی در هزینههای غیرمستقیم پروژه از جمله هزینههای تجهیز کارگاه، نگهداری مصالح و هزینههای مالی ناشی از طولانی شدن اجرای طرح دانست. وی با اشاره به انعطافپذیری فولاد در طراحی و معماری، گفت که با استفاده از فولاد میتوان دهانههای بزرگ بدون ستونهای میانی ایجاد کرد که فضای داخلی باز و یکپارچه را فراهم میآورد. این انعطافپذیری همچنین اجازه میدهد در آینده تجهیزات، تغییرات یا توسعه ساختمان بهراحتی و بدون نیاز به تخریب سازه اصلی انجام شود.
وی خاطرنشان کرد که فولاد علاوه بر استحکام و ایمنی، موجب کاهش هزینههای نگهداری در طول عمر پروژه میشود و امکان توسعه یا تغییر در آینده را با کمترین هزینه و زمان فراهم میکند. به عنوان نمونه، با استفاده از فولاد میتوان طبقات جدید به ساختمان اضافه یا فضاهای داخلی را بدون تخریب گسترده تغییر داد. گلچینوفا در پایان تأکید کرد که در شرایط فعلی، فولاد به دلیل دوام بالا، صرفهجویی اقتصادی و سازگاری با محیط زیست، انتخابی بهینه و مطمئن برای پروژههای بلندمدت در کشور است.
در ادامه این نشست خبری، محمدرضا علوی، عضو دیگر انجمن سازههای فولادی، با اشاره به جایگاه صنعت فولاد در اقتصاد جهانی، اظهار داشت که این انجمن به عنوان یکی از حلقههای انتهایی زنجیره فولاد، محصولات فولادی را برای استفاده در ساختمانها و صنایع مختلف فرآوری و آماده بهرهبرداری میکند.
علوی با بیان اینکه امروز فولاد پس از نفت و گاز دومین صنعت بزرگ جهان است، گفت که ایران نیز با تولید حدود ۴۰ میلیون تن فولاد در سال، در میان ۱۰ کشور برتر تولیدکننده این محصول قرار دارد. وی افزود که البته چین با تولید سالانه حدود یک میلیارد تن فولاد، جایگاه نخست بازار جهانی فولاد را در اختیار دارد.
علوی توضیح داد که فرایند تولید فولاد در کشور از اکتشاف و استخراج معادن سنگآهن آغاز میشود و پس از انجام مراحلی به تولید محصولات نهایی میرسد. وی ارزش این صنعت در ایران را با در نظر گرفتن قیمت تقریبی هر کیلو فولاد ۵۰ هزار تومان، رقمی در حدود ۲ هزار همت در سال برآورد کرد که نشاندهنده جایگاه اقتصادی راهبردی آن است.
عضو انجمن سازههای فولادی تصریح کرد که این صنعت به دلیل گستره مصرف، جایگزینی مهم برای نفت محسوب میشود و هماکنون در بسیاری از کشورهای جهان از جمله چین، آمریکا و اروپا به عنوان صنعتی حیاتی و دومین صنعت راهبردی پس از نفت شناخته میشود. وی در پایان با اشاره به چالشهای تولید فولاد خاطرنشان کرد که تولید فولاد سنتی دو مشکل اساسی دارد؛ نخست مصرف بالای آب و دوم انتشار گاز دیاکسیدکربن به عنوان یکی از فرآوردههای مضر برای محیط زیست. به عنوان مثال، فولاد مبارکه که در کنار زایندهرود احداث شده، در سالهای اخیر با مشکل کمبود آب مواجه بوده و این ضرورت تغییر روشهای تولید را دوچندان میکند.
منبع: مهر