جذب سرمایههای خرد با فروش متری مسکن؛ گامی برای رونق ساختوساز
به گزارش فوت و فن ساختمان به نقل از مهر، بازار مسکن ایران در سالهای اخیر شاهد رشد بیسابقه قیمتها و کاهش توان خرید خانوارها، بهویژه در دهکهای کمدرآمد بوده است. در این شرایط، رواج فروش متری املاک بهعنوان راهکاری برای دسترسی به مسکن، هم فرصتی برای سرمایهگذاران خرد و هم ریسکهای قابل توجهی را به همراه دارد. این روش، اگرچه برای افرادی که توانایی خرید یک واحد کامل را ندارند، جذابیت دارد، اما نبود چارچوب قانونی شفاف و نظارت کافی، آن را به گزینهای پرخطر تبدیل کرده است.
نرخ تورم سالانه بخش مسکن در خرداد ماه ۱۴۰۲، طبق اعلام مرکز آمار ایران، ۳۷.۷ درصد و تورم ماهانه اجاره ۲.۴ درصد بوده است. با وجود اینکه بانک مرکزی از اواسط تابستان سال گذشته گزارشی در خصوص تحولات بازار معاملات مسکن شهر تهران منتشر نکرده، داوود بیگینژاد، نایب رئیس اتحادیه املاک، از افزایش قیمتها در بازار خرید و اجاره خبر داده و از تداوم رکود تورمی در این بخش خبر میدهد. این شرایط، بسیاری از مستأجران و متقاضیان مسکن را به سمت گزینههایی مانند خرید متری سوق میدهد.
با این حال، کارشناسان حقوقی و اقتصادی نسبت به ریسکهای بالای این روش هشدار میدهند. فوت و فن ساختمان بر این باور است که خرید متری مسکن بدون پشتوانه حقوقی قوی نه تنها مشکل تأمین مسکن را حل نمیکند، بلکه میتواند زمینه را برای کلاهبرداری و بروز مشکلات حقوقی گسترده فراهم کند. ایده فروش متری مسکن، نخستین بار در سال ۱۳۹۹ توسط سازمان بورس مطرح شد، با هدف جذب سرمایههای خرد و تسهیل سرمایهگذاری در بخش مسکن، بهویژه برای اقشار کمدرآمد. اما این طرح، علیرغم جذابیت ظاهری، به دلیل موانع مختلف، تنها در حد چند تجربه محدود باقی مانده است.
حتی در صورت انجام پیشفروشها مطابق قوانین، کمبود نظارت کافی، خطرات زیادی برای سرمایهگذاران خرد ایجاد میکند. عدم ثبت صحیح قراردادها یا وجود مشکلات قانونی در آنها، ریسکها را تشدید میکند. علاوه بر این، فعالیت بسیاری از پلتفرمهای آنلاین و مشاوران املاک فاقد مجوز در این حوزه، نظارت بر صحت قراردادها را به شدت کاهش داده و مردم را در معرض خطر قرار میدهد.
رسول قرباننژاد، کارشناس ارشد بازار مسکن، در گفتگو با مهر، بر ضرورت بهرهگیری از ابزارهای نوین مالی برای افزایش نقدینگی در بازار مسکن تأکید کرده است. وی فروش متری مسکن در بازار سرمایه و انتشار اوراق مرتبط را از ظرفیتهای مهم تأمین مالی جمعی در حوزه ساختوساز میداند. قرباننژاد به طرح سال گذشته انتشار اوراق در بخش مسکن اشاره میکند که علیرغم پتانسیل بالا، به مرحله اجرا نرسیده است. به عقیده وی، این روند نیازمند تعریف دقیق، ضوابط مشخص و فرهنگسازی گسترده است.
او با اشاره به تجربه برخی کشورها در استفاده از ابزارهایی مانند توکنیزه کردن دارایی، استفاده از رمزارزهای قانونی و ایجاد کوینهایی به ازای هر متر مربع ملک، که در بازار ثانویه قابل معامله هستند، بر رفع ضعف نقدشوندگی بازار مسکن بهعنوان اصلیترین مشکل تأکید میکند. این روشها گردش سرمایه را افزایش داده و مشکل دسترسی سازندگان به منابع مالی سریع و شفاف را تا حد زیادی حل میکند. در غیر این صورت، سازندگان مجبور به استفاده از روشهای پرریسک مانند پیشفروش میشوند که میتواند پروژه را با چالشهای جدی مواجه کند.
قرباننژاد، راهاندازی کامل ابزار فروش متری مسکن را ظرفیت بزرگی برای جذب سرمایههای خرد میداند. به گفته وی، در این روش، حتی مبالغ کوچک و سرمایههای پراکنده مردم میتواند به تأمین مالی پروژههای بزرگ مسکونی کمک کند. وی معتقد است که ایجاد ظرفیت فروش متری در بازار مسکن نه تنها به افزایش نقدینگی کمک میکند، بلکه شرایط تأمین منابع پایدار برای سازندگان را نیز تسهیل خواهد کرد. بنابراین، ایجاد یک سیستم قانونی شفاف و نظارتی دقیق همراه با فرهنگسازی مناسب، برای موفقیت فروش متری مسکن و جلوگیری از بروز مشکلات و کلاهبرداریهای احتمالی ضروری است.
منبع: مهر
